SGP-vrouwenstandpunt: discriminatie maar Bijbels

Als enige politieke partij in Nederland maakt de Staatskundig Gereformeerde Partij (SGP) onderscheid in de positie en rechten van mannen en vrouwen. Volgens de partij mogen vrouwen zich niet kandidaat stellen voor politieke functies omdat dat in strijd zou zijn met de Bijbel. Dit houdt concreet in dat vrouwen niet op de kieslijst mogen staan of een bestuursfunctie mogen bekleden.

Discriminerend, zo bestempelde de Hoge Raad in april het standpunt van de SGP. Maar de partij heeft intern jaren gediscussieerd over het standpunt, waarbij steeds de Bijbel als leidraad werd genomen. Welke Bijbelse verklaring ligt ten grondslag aan het vrouwenstandpunt van de SGP? Deze vraag staat centraal in dit artikel.

Zoals gezegd mogen vrouwen bij de SGP niet op de kieslijst of in het bestuur komen. Of, zoals de partij het in haar eigen grondbeginselen zegt, “mensen zijn wel gelijkwaardig maar niet gelijk”. Dat is natuurlijk een feitelijk juiste uitspraak, geen speld tussen te krijgen op basis van lichamelijke kenmerken. Maar vervolgens wordt het verschil tussen de man en de vrouw uitgelegd, op basis van het scheppingsverhaal. “De man is het eerst door God geschapen. De vrouw is genomen uit de man. Daarin is de vrouw ’ondergeschikt’ aan de met ‘verantwoordelijkheid’ beklede man, maar beslist niet minderwaardig.”

De Bijbel wordt dus als basis genomen voor een discussie, en dat is een fenomeen dat ook door onderzoeker Henk Post is gesignaleerd. “De kwestie is gewoon hoe je die Bijbel leest. Het verschil in interpretatie bepaalt het verschil in standpunt, met aan de ene kant de SGP en aan de andere kant de christelijke partijen ChristenUnie en CDA. Dat verschil in Bijbelinterpretatie is al vanaf het begin bepalend geweest voor de inhoudelijke verschillen tussen christelijke partijen.”

Er staat natuurlijk niet letterlijk in de Bijbel dat vrouwen niet in een partijbestuur of op een kandidatenlijst mogen plaatsnemen. Maar het grootste deel van de achterban van de SGP vindt wel dat het ‘regeerambt’ puur bedoeld is voor de man. “Het gaat dan om ongeveer 65 procent. Die groep vindt dat vrouwen niet in een bestuur mogen, maar wel mogen stemmen”, vertelt Arie Keppel van de Leerdamse SGP.

“Je ziet het aan de lichamelijke kenmerken, maar ook aan de karakterkenmerken: een vrouw is geschapen om de kinderen op te voeden en kan dat beter dan een man. Maar je ziet binnen de groep mensen die op de SGP stemt ook steeds vaker dat vrouwen carrière maken en dat mannen bijvoorbeeld voor een dag in de week het huishouden overnemen.”

“Binnen tien jaar is het standpunt van de SGP aangepast”, verwacht Henk Post. “Die verwachting heb ik een jaar geleden tijdens mijn promotie op mijn onderzoek naar de SGP al uitgesproken. De nieuwe generatie is vooruitstrevend, al moet je je afvragen hoe dat gaat ondersneeuwen als ze te maken krijgen met de historische partijcultuur van de SGP. Snel gaat het niet, maar de beginselen zijn gewoon achterhaald zoals ze nu zijn.”

Arie Keppel gaat zelfs nog een stap verder. “Als we inderdaad gedwongen worden om ons standpunt niet meer te kunnen uitdragen, dan heeft de SGP geen bestaansrecht meer, en dan kunnen we er beter mee stoppen. Maar we blijven vechten om dat moment zo lang mogelijk uit te stellen.”